جان فون نویمان (John von Neumann)

جان فون نویمان (۱۹۰۳–۱۹۵۷) از بزرگ‌ترین نوابغ تاریخ علم به شمار می‌رود. او در مجارستان متولد شد و بعدها به آمریکا مهاجرت کرد و در تقریباً هر حوزه‌ای که وارد شد، اثری ماندگار بر جای گذاشت.

در ریاضیات، به نظریه مجموعه‌ها، آنالیز تابعی و مکانیک کوانتومی کمک‌های اساسی کرد. در اقتصاد، بنیان‌گذار نظریه بازی‌ها بود و کتاب Theory of Games and Economic Behavior را با اسکار مورگنسترن نوشت؛ اثری که اقتصاد، علوم سیاسی و استراتژی را دگرگون کرد.

اما شاید شناخته‌شده‌ترین میراث او در علوم کامپیوتر باشد. معماری Von Neumann Architecture که در آن داده و برنامه هر دو در حافظه ذخیره می‌شوند، هنوز اساس طراحی اکثر رایانه‌های امروزی است. او همچنین در پروژه منهتن، مدل‌سازی آب‌وهوا، محاسبات عددی و توسعه نخستین رایانه‌های الکترونیکی نقش کلیدی داشت.

وسعت دانش او به اندازه‌ای بود که همکارانش او را یکی از آخرین «دانشمندان همه‌چیزدان» (Universal Scientist) قرن بیستم می‌دانستند.